Yaşlanan kedilerde görülen kafa karışıklığı, uyku bozukluğu ve artan miyavlama gibi demans belirtileri, insanlardaki Alzheimer hastalığının yıkıcı semptomlarıyla şaşırtıcı bir benzerlik taşıyor. Edinburgh Üniversitesi‘ndeki bilim insanları tarafından yürütülen yeni bir araştırmaya göre, demans hastası kedilerin beyinleri, Alzheimer hastası insanlarınkine çok benzer değişimler gösteriyor ve bu durum, hastalığı anlamak ve yeni tedaviler geliştirmek için değerli bir doğal model sunuyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Geçmişte Alzheimer çalışmalarında büyük ölçüde, doğal olarak demans geliştirmeyen ve genetiği değiştirilmiş kemirgen modellerine güveniliyordu. Ancak bu yeni çalışma, kedilerin hastalığı doğal olarak geliştirmeleri sayesinde çok daha doğru bir araştırma imkanı sunduğunu ortaya koyuyor. Wellcome ve Birleşik Krallık Demans Araştırma Enstitüsü tarafından finanse edilen ve European Journal of Neuroscience dergisinde yayınlanan çalışma, hem insanlar hem de yaşlanan evcil hayvanlarımız için yeni umut kapıları aralıyor.
Araştırmanın lideri, Edinburgh Üniversitesi Kraliyet (Dick) Veterinerlik Çalışmaları Okulu’ndan Dr. Robert McGeachan, “Bulgularımız, kedilerdeki demans ile insanlardaki Alzheimer hastalığı arasındaki çarpıcı benzerlikleri vurguluyor. Bu, insanlardaki Alzheimer hastalığı için umut vadeden yeni tedavilerin yaşlanan evcil hayvanlarımıza da yardımcı olup olamayacağını keşfetmenin kapısını açıyor,” dedi.
Öne Çıkanlar:
- Edinburgh Üniversitesi‘nde yapılan bir araştırmaya göre, demans hastası kedilerin beyinleri ile Alzheimer hastası insanların beyinleri arasında çarpıcı benzerlikler bulundu.
- Bilim insanları, kedilerin beyinlerinde de Alzheimer’ın belirleyici özelliklerinden olan toksik amiloid-beta proteininin biriktiğini keşfetti.
- Araştırma, beyin hücreleri arasındaki bağlantı noktaları olan sinapsların, bu protein birikimi nedeniyle destek hücreleri tarafından “yendiği” veya temizlendiği “sinaptik budama” sürecini ortaya çıkardı.
- Kediler, demansı doğal olarak geliştirdikleri için, genetiği değiştirilmiş laboratuvar hayvanlarına kıyasla hastalık için daha doğru bir model sunuyorlar.
- Bulgular, hem kedilerdeki demansı tedavi etme hem de insanlardaki Alzheimer için yeni tedaviler geliştirme potansiyeli taşıyor.
Beyinde Neler Oluyor? Amiloid-Beta ve “Sinaptik Budama”
Araştırma ekibi, farklı yaşlardaki 25 kedinin beyinlerini öldükten sonra inceledi. Güçlü mikroskopi görüntüleme teknikleri kullanarak, yaşlı ve demanslı kedilerin beyinlerinde, sinaps adı verilen beyin hücreleri arasındaki hayati bağlantı noktalarında amiloid-beta proteininin biriktiğini tespit ettiler. Sinapsların kaybı, Alzheimer hastası insanlarda hafıza ve düşünme yeteneklerindeki düşüşün en önemli nedenlerinden biridir.
Daha da önemlisi, araştırma ekibi bu etkilenen sinapsların, beyindeki astrosit ve mikroglia gibi destek hücreleri tarafından yutulduğuna veya “yendiğine” dair kanıtlar buldu. “Sinaptik budama” adı verilen bu süreç, normal beyin gelişimi için önemli olsa da, demans durumunda sinaps kaybına ve bilişsel gerilemeye katkıda bulunabilir.
Kedi Hekimliği Kişisel Kürsüsü Başkanı Profesör Danièlle Gunn-Moore, “Kedi demansı, Alzheimer için mükemmel bir doğal modeldir ve herkes bundan faydalanır,” diyerek bu çalışmaların hem kediler hem de insanlar için taşıdığı çift yönlü faydanın altını çizdi. Bu araştırma, evcil hayvanlarımızın sağlığını iyileştirirken aynı zamanda insanlığın en zorlu hastalıklarından birine karşı mücadelede yeni yollar açabileceğini gösteriyor.
