Genellikle “aşk” veya “kucaklaşma” hormonu olarak bilinen oksitosinin, romantik ilişkiler ve ebeveyn-çocuk bağı üzerindeki rolü uzun zamandır biliniyor. Ancak Kaliforniya Üniversitesi – Berkeley‘de (UC Berkeley) yapılan yeni bir araştırma, bu güçlü nöromodülatörün aynı zamanda arkadaşlıkların ne kadar hızlı kurulduğunda da kritik bir rol oynadığını ortaya koydu. Araştırma, oksitosin sinyalinin eksikliğinin, anında kurulan dostlukları geciktirdiğini ve uzun vadeli akran ilişkilerinde eksikliklere yol açtığını gösteriyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Oksitosin, doğum ve emzirme gibi süreçlerin yanı sıra sosyal etkileşimler sırasında da beyinde salgılanarak bağlanma, yakınlık ve güven duygularını pekiştirir. Popüler kültürde insanlara genellikle sevdiklerine dokunarak veya egzersiz yaparak oksitosin seviyelerini artırmaları tavsiye edilir. Ancak son çalışmalar, bu hormonun rolünün sanıldığından daha karmaşık olduğunu gösteriyor. Çayır fareleri üzerinde yapılan önceki çalışmalar, oksitosinin uzun süreli eş bağları için mutlak bir zorunluluk olmadığını, ancak yokluğunda bu bağların kurulmasının daha uzun sürdüğünü ortaya koymuştu.
UC Berkeley’deki Beery Laboratuvarı’nda yapılan bu yeni çalışma ise özellikle insan arkadaşlıklarına benzer seçici akran ilişkilerine odaklanıyor. Çalışmanın kıdemli yazarı, UC Berkeley’den doçent Annaliese Beery, “Çayır fareleri özeldir çünkü bize dostluğun nörobiyolojisini ve diğer ilişki türlerine ne kadar benzediğini ve ne kadar farklı olduğunu anlama olanağı sağlarlar,” dedi.
Öne Çıkanlar:
- UC Berkeley‘de yapılan yeni bir araştırma, “aşk hormonu” olarak bilinen oksitosinin, arkadaşlıkların ne kadar hızlı kurulduğunda kritik bir rol oynadığını buldu.
- Çalışma, oksitosin reseptörleri olmayan çayır farelerinin, normal farelere göre akran ilişkileri (arkadaşlık) kurmasının daha uzun sürdüğünü gösterdi.
- Araştırma, oksitosinin bir ilişkiyi başlatmak için mutlak bir gereklilik olmadığını, ancak bağlanma sürecini önemli ölçüde hızlandırdığını ortaya koyuyor.
- Bulgular, otizm ve şizofreni gibi sosyal bağ kurma yeteneğini etkileyen insan psikiyatrik rahatsızlıklarını anlamak için yeni bir pencere açabilir.
- Çalışma için bilim insanları, insanlar gibi istikrarlı ve seçici ilişkiler kuran çayır farelerine odaklandı.
Oksitosinsiz Arkadaşlık Daha Yavaş Kuruluyor
Araştırmanın baş yazarlarından, lisansüstü öğrencisi Alexis Black, oksitosin reseptörleri olmayan çayır farelerinin akranlarıyla dostluk kurmasının normal farelere göre daha fazla zaman aldığını tespit etti. Yakın arkadaş olan çayır farelerinin normalde sergilediği yan yana toplanma, birbirini temizleme ve hatta birbirinin üzerine oturma gibi davranışların, oksitosin sinyali eksik olan farelerde daha geç ortaya çıktığı gözlemlendi.
Bu bulgular, oksitosinin bir “ilişki başlatıcı” veya “hızlandırıcı” olarak işlev gördüğünü düşündürüyor. Varlığı, sosyal bağların hızla ve verimli bir şekilde kurulmasını sağlarken, yokluğu bu süreci engellemiyor ama belirgin şekilde yavaşlatıyor.
Bu tür çalışmaların, insanların sosyal bağlar kurma veya sürdürme becerisini etkileyen otizm ve şizofreni gibi psikiyatrik durumların altında yatan nörobiyolojik mekanizmalara ışık tutma potansiyeli bulunuyor. Arkadaşlık gibi karmaşık bir sosyal davranışın kimyasal temelini anlamak, gelecekte bu tür rahatsızlıklar için yeni tedavi yolları geliştirilmesine yardımcı olabilir.
