İlişkileri Şekillendiren Gizli Profiller Ortaya Çıktı
Sevme biçimlerinizde ne kadar tutarlı olduğunuzu hiç düşündünüz mü? Psikoloji dünyası, aşkı anlamak için yeni bir yaklaşıma yöneliyor ve artık “aşk profilleri” adını verdiği bu karmaşık kalıpların, ilişkilerin başarısında kritik rol oynadığını gösteriyor. García del Castillo-López ve arkadaşları tarafından 2025 yılında yayımlanan yeni bir araştırma, aşkın tek boyutlu stillerden çok daha fazlası olduğunu ve bu profillerin çiftlerin sorunlarını çözmesine yardımcı olabileceğini ortaya koyuyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Geleneksel Aşk Stilleri ve Yeni Yaklaşım
1973 yılında araştırmacı John Lee, aşkı altı temel stile ayırmıştı: Eros (tutkulu), Ludus (oyuncu), Storge (dostça), Pragma (mantıklı), Mania (takıntılı) ve Agape (fedakar). Bu stiller, yıllarca ilişkiler üzerine yapılan araştırmaların temelini oluşturdu. Örneğin, Eros ve Agape stillerinin istikrar ve memnuniyetle ilişkili olduğu, Ludus’un ise bağlılık eksikliği ve güvensizlik gibi riskler taşıdığı biliniyordu.
Ancak İspanyol araştırmacılar, gizli profil analizi (LPA) adı verilen yeni bir teknikle bu yaklaşımı değiştirdi. Tek tek stillere odaklanmak yerine, bireylerin altı stilin hepsinde nasıl puan aldıklarına bütünsel olarak baktılar. Bu kişi merkezli yaklaşım, aşkın çok daha karmaşık ve çok boyutlu olduğunu gösterdi.
İlişkinize Yön Veren Dört Aşk Profili
800’den fazla İspanyol yetişkinin katıldığı anketler sonucunda, araştırmacılar dört temel aşk profilini belirledi:
- Tutkulu ve Bağlı (Passionately Committed): Bu profile sahip kişiler, tüm aşk stilleri içinde en yüksek Eros ve Agape puanlarına sahiptir. Bu bireylerin, ilişkilerde en yüksek istikrar ve memnuniyete sahip olma olasılığı en yüksektir. İlişkilerinde tutku ve fedakarlık bir aradadır.
- İhtiyatlı ve Pragmatik (Cautious and Pragmatic): Bu grup, Pragma ve Storge stillerinde ortalamanın üzerinde puanlar alırken, diğer stillerde ortalama veya ortalamanın altındadır. Bu kişiler ilişkilere mantıklı ve dostça bir yaklaşımla başlar, tutku ve yoğun duygulara karşı daha temkinlidirler.
- Aşırı Duygusal ve Dengesiz (Emotional and Unstable): Bu profildeki bireyler, yüksek Mania ve düşük Ludus puanlarına sahiptir. İlişkilerinde takıntılı bir sevgi ve düşük güven düzeyi sergilerler. Bu durum, sürekli endişe ve duygusal çalkantı yaşamalarına neden olur.
- Kaygılı ve Oynak (Anxious and Playful): Bu grup, Mania, Ludus ve Eros stillerinde yüksek puanlar alırken, diğer stillerde düşüktür. Bu bireyler ilişkilerde hem kaygılı hem de oyuncu bir tavır sergiler, bağlılıktan kaçınır ve ilişkideki belirsizlikler nedeniyle sürekli bir huzursuzluk hali yaşarlar.
Neden Önemli?
Bu yeni profiller, aşkın tek bir boyutta değil, farklı duygusal ve davranışsal kalıpların birleşiminde şekillendiğini gösteriyor. Örneğin, Aşırı Duygusal ve Dengesiz profiline sahip bir çiftin yaşadığı sorunları anlamak için sadece “takıntılı” olduklarını bilmek yeterli değildir. Bu profiller, çift terapistlerine ve danışmanlara, çiftlerin karşılaştığı sorunlara daha derinlemesine bir bağlam sunarak, çözüme yönelik daha etkili stratejiler geliştirmelerine yardımcı olabilir.
Araştırma şu an için İspanyol yetişkinlerle sınırlı olsa da, gelecekteki çalışmalar bu profillerin diğer kültürlerde de geçerli olup olmadığını gösterecek. Bu yeni yaklaşım, hem ilişkilerin doğasını daha iyi anlamamıza hem de sorun yaşayan çiftlere daha nitelikli destek sağlamamıza olanak tanıyor.
Bu haber ilgini çekebilir.
