Yapay Zeka Balonu Patlamak Üzere mi? Süper Zeka Vaatleri Bilimle Çelişiyor
Teknoloji dünyasının devleri Mark Zuckerberg, Dario Amodei ve Sam Altman, yapay zekanın (YZ) insan zekasını aşacak bir “Süper Zeka”ya dönüşmek üzere olduğunu müjdeliyor. Ancak sinirbilim ve bilişsel bilimler, bu vaatlerin temelinin çürük olduğunu söylüyor. Sorunun özü basit: Dil, zeka ile aynı şey değildir.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Bugün “Yapay Zeka” olarak pazarlanan ChatGPT, Claude veya Gemini gibi sistemler, aslında gelişmiş “Büyük Dil Modelleri”dir (LLM). Bu modeller, kelimeler arasındaki istatistiksel ilişkileri hesaplayarak bir sonraki kelimeyi tahmin eder. Ancak insan düşüncesi, dilden bağımsız olarak işleyen çok daha derin ve karmaşık bir süreçtir.
Dil ve Düşünce: İki Farklı Dünya
Nature dergisinde yayınlanan ve MIT ile UC Berkeley’den bilim insanlarının (Fedorenko, Piantadosi, Gibson) kaleme aldığı makale, bu konuda net bir ayrım yapıyor: “Dil, düşünceden ziyade öncelikli olarak bir iletişim aracıdır.”
Bu tezi destekleyen güçlü bilimsel kanıtlar var:
- fMRI Taramaları: Beynimiz matematik problemi çözerken veya mantık yürütürken, dil bölgelerinden tamamen bağımsız ağları kullanır.
- Afazi Hastaları: Beyin hasarı nedeniyle dil yeteneğini kaybeden insanlar, hala satranç oynayabilir, matematik çözebilir ve neden-sonuç ilişkisi kurabilir. Dili kaybetmek, düşünme yeteneğini yok etmez.
- Bebekler: Konuşmayı öğrenmeden önce bile bebekler, dünyayı bilimsel bir merakla keşfeder, deneyler yapar ve mantık yürütür.
“Ölü Metafor Makinesi”
Yapay zeka savunucuları, daha fazla veri ve işlem gücüyle (ölçeklendirme) genel zekaya ulaşılacağını savunuyor. Ancak bu yaklaşım, zekayı sadece “dil verisi”ne indirgeme hatasına düşüyor. Turing Ödüllü yapay zeka öncüsü Yann LeCun bile, LLM’lerin insan zekası için yetersiz olduğunu kabul ederek Meta’dan ayrıldı ve “fiziksel dünyayı anlayan” yeni modeller üzerinde çalışmak üzere kendi girişimini kurdu.
Daha da önemlisi, bilimsel devrimler ve yaratıcılık, mevcut verilerin yeniden düzenlenmesiyle değil, mevcut paradigmalardan “memnuniyetsizlik” duymakla ortaya çıkar. Yapay zeka sistemlerinin bu tür bir memnuniyetsizlik veya varoluşsal bir motivasyon duyması için hiçbir neden yok.
Sonuç olarak, mevcut yapay zeka sistemleri, insanlığın ürettiği veriler içinde hapsolmuş, “sağduyu” havuzundan öteye gidemeyen gelişmiş istatistik makineleridir. Yazarın deyimiyle, onlar birer **”Ölü Metafor Makinesi”**dir. Gerçek yaratıcılık ve bilimsel sıçramalar, düşünen, hisseden ve dünyayı deneyimleyen insanların tekelinde kalmaya devam edecek gibi görünüyor.
Bu haber ilgini çekebilir.
