New York Times, Yapay Zeka Arama Motoru Perplexity’ye Dava Açtı
Amerika Birleşik Devletleri’nde medya devleri ile silikon vadisi arasındaki gerilim tırmanıyor. The New York Times (NYT), Cuma günü federal mahkemeye başvurarak, yapay zeka tabanlı arama motoru girişimi Perplexity‘ye telif hakkı ihlali gerekçesiyle dava açtı.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Bu dava, telif hakkı sahipleri ile yapay zeka şirketleri arasında şu anda devam eden 40’tan fazla yasal mücadelenin en yenisi olarak kayıtlara geçti.
⚖️ Davanın Özü: “İçeriğimizi Çalıp Bize Rakip Oluyorsunuz”
New York Times’ın şikayet dilekçesi, Perplexity’nin iş modeline doğrudan bir saldırı niteliğinde. Gazete, girişimi şu üç temel başlıkta suçluyor:
- İzinsiz Kullanım: NYT, son 18 ay boyunca Perplexity ile iletişime geçerek içeriklerini kullanmayı durdurmalarını talep etti. Ancak girişim, herhangi bir lisans anlaşması yapmadan milyonlarca makaleyi işlemeye devam etti.
- Haksız Rekabet (İkame Ürün): Perplexity, kullanıcıların sorularına yanıt verirken NYT makalelerinin özetlerini veya tamamını sunuyor. NYT’ye göre bu durum, okuyucunun orijinal siteye gitme ihtiyacını ortadan kaldırarak gazeteye doğrudan rakip bir “ikame ürün” yaratıyor.
- Marka İtibarı ve “Halüsinasyonlar”: Yapay zekanın bazen uydurduğu yanlış bilgileri (halüsinasyon) New York Times’a atfetmesi, gazetenin güvenilirliğine ve marka değerine zarar veriyor.
Dava Dilekçesinden: “Perplexity, The Times’ın yerine geçecek ticari ürünleri kendi kullanıcılarına izinsiz veya bedelsiz olarak sağlıyor.”
🛡️ Perplexity’nin Savunması: “Bu Teknolojik Bir İlerleme”
Jeff Bezos gibi isimlerin de yatırımcısı olduğu Perplexity, iddialara karşı agresif bir savunma hattı kurdu. Şirketin İletişim Başkanı Jesse Dwyer, bu davaların teknolojik ilerlemeyi durduramayacağını ima etti:
“Yayıncılar yüz yıldır radyo, TV, internet, sosyal medya ve şimdi de yapay zeka ile başlayarak yeni teknoloji şirketlerine dava açıyor. Neyse ki bu hiçbir zaman işe yaramadı, yoksa hepimiz bunu telgrafla konuşuyor olurduk.”
📉 Sektördeki Genel Tablo: Dava mı, Anlaşma mı?
NYT’nin bu hamlesi tekil bir olay değil. Aynı hafta Chicago Tribune de Perplexity’ye dava açtı. Daha önce de Dow Jones (Wall Street Journal) benzer bir yola başvurmuştu.
Ancak sektörde iki farklı yol haritası beliriyor:
- Çatışma Yolu: NYT’nin 2023’te OpenAI ve Microsoft‘a açtığı ve halen devam eden dava.
- Uzlaşma Yolu: NYT, Mayıs 2025’te Amazon ile editöryal içeriklerinin kullanımı için çok yıllık bir lisans anlaşması imzaladı. Benzer şekilde, yapay zeka şirketi Anthropic, Eylül ayında yazarlara ve yayıncılara 1,5 milyar dolar ödemeyi kabul etti.
📌 Özet: Kritik Maddeler
- Davacılar: New York Times, Chicago Tribune, Dow Jones.
- Davalı: Perplexity AI (AI tabanlı arama motoru).
- Temel Suçlama: Telif hakkı ihlali, haksız rekabet ve markaya zarar verme (halüsinasyon).
- Savunma: Teknolojik inovasyonun engellenemeyeceği tezi.
- Bağlam: ABD genelinde AI şirketlerine karşı açılmış 40+ dava bulunuyor.
- Alternatif: NYT, Amazon gibi bazı teknoloji devleriyle lisans anlaşması yaparak gelir modeli oluşturmayı başardı.
Kaynak: The New York Times (Cade Metz & Michael M. Grynbaum)
Bu haber ilgini çekebilir.
