Popüler diyabet ve zayıflama ilacı Ozempic’in kullanımı hızla artarken, ilacın yan etkileri konusunda da endişeler artıyor. Bu yan etkilerden biri de “yağsız kütle”nin, yani yağ olmayan vücut ağırlığının kaybıdır. Bu da Ozempic’in kas kütlesini ve gücünü azaltabileceği endişesini doğuruyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Fareler üzerinde yapılan yeni bir araştırma, kas kütlesinin beklenenden daha az değiştiğini, ancak kasların yine de zayıflayabileceğini ortaya koyuyor ve bu da popüler ilaçların tam etkilerinin belirlenmesi için klinik çalışmalara acil ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor.
Utah Üniversitesi Sağlık Fakültesi’nde beslenme ve bütünleyici fizyoloji alanında doçent ve çalışmanın kıdemli yazarı olan Dr. Katsu Funai, “Kas kütlesi kaybeden bireylere gerçekten yardımcı olmak istiyorsak, gerçekten kas kütlesi kaybettiklerini bilmemiz gerekiyor,” diyor. “Fareler üzerinde elde ettiğimiz veriler, işlerin göründüğü kadar basit olmadığını gösteriyor.”
Sonuçlar Cell Metabolism dergisinde yayımlandı.
Ağır bir endişe
Araştırmacılar, Ozempic kaynaklı kilo kaybının yağsız kas kütlesini yaklaşık %10 oranında azalttığını buldu. Bu kilo kaybının çoğu iskelet kaslarından değil, neredeyse yarı yarıya küçülen karaciğer gibi diğer dokulardan kaynaklandı. Araştırmacılar, organ boyutunda benzer değişikliklerin insanlarda da meydana gelip gelmediğini ve bu değişikliklerin herhangi bir risk taşıyıp taşımadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
“Karaciğer gibi metabolik olarak aktif organlarda kütle kaybı, sağlıklı kilo kaybının bir parçası olarak beklenir,” diyor U of U Sağlık’ta beslenme ve bütünleyici fizyoloji alanında araştırma görevlisi ve çalışmanın ortak ilk yazarı Dr. Ran Hee Choi. Hem farelerde hem de insanlarda kilo alımı ve kaybı, karaciğer gibi organların işlevlerini etkilemeden boyutlarını etkileyebilir. U of U Moleküler Tıp Programı’nda doktora sonrası araştırmacı ve çalışmanın ortak ilk yazarı Dr. Takuya Karasawa, “Gözlemlenen yağsız kütle kaybının ciddi bir olumsuz etki oluşturması olası değildir,” diyor.
Fareler kilo verdikçe bazı iskelet kasları küçüldü; ortalama %6 oranında küçülen bu kaslar, yağsız kütledeki genel kaybı açıklamaya yetmedi. Diğer kaslar ise aynı boyutta kaldı.
Araştırmacılar, kas kütlesindeki bu kaybın bir kısmının başlangıç seviyesine geri dönüş olduğunu söylüyor. Yağ kazanımları, vücudun hareket etmek için daha fazla iş yapması gerektiğinden, iskelet kaslarında da kazanımlara yol açma eğilimindedir. Dolayısıyla yağ kaybı, genel yaşam kalitesini etkilemeden kas kaybına yol açabilir.
Boyut güç değildir
İlginç bir şekilde, araştırmacılar farelerin kaslarının uygulayabileceği kuvvet miktarını test ettiklerinde, bazı kasların gücünün, kas boyutu hemen hemen aynı kalsa bile, fareler kilo verdikçe azaldığını buldular. Diğer kasların gücü ise değişmedi. Araştırmacılar, kilo verme ilaçlarının insanlarda bu dengeyi nasıl etkilediğinin bilinmediğini belirtiyor.
Ozempic kullanırken olası bir güç kaybı, kas kaybı ve hareket kabiliyetinde azalma riski daha yüksek olan 60 yaş üstü yetişkinler için özellikle endişe verici olabilir. Funai, “Fiziksel fonksiyon kaybı sadece yaşam kalitesinin değil, aynı zamanda uzun ömürlülüğün de güçlü bir göstergesidir,” diye ekliyor.
Klinik araştırmalara ihtiyaç var
Araştırmacılar, fareler ve insanların kilo alma ve verme biçimleri farklı olduğu için sonuçlarının doğrudan insanlara genellenmesine karşı uyarıyorlar. İnsanlarda obezite daha düşük fiziksel aktiviteyle ilişkilendirilir, ancak fareler kilo aldıklarında daha az aktif olma eğiliminde değildir. Bu çalışmadaki fareler yüksek yağlı bir diyet uyguladıkları için aşırı kilolu hale gelirken, insanlar genetik, beslenme, uyku düzeni ve yaş gibi çok çeşitli nedenlerle aşırı kilolu hale gelirler.
Araştırmacılar, insanlarla birebir paralellik kurmak yerine, sonuçlarının daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Karasawa, “Özellikle kas gücü konusunda insanlarda doğrulamaya yönelik önemli bir ihtiyaç devam ediyor,” diyor.
Funai, klinik deneylerin sadece Ozempic için değil, gelecekteki kilo verme ilaçları için de kas gücündeki değişiklikleri kontrol etmesi gerektiğini ekliyor. Funai, “Klinik deneylerde olan ve önümüzdeki üç ila beş yıl içinde piyasaya sürülecek birçok başka kilo verme ilacı var,” diyor. “Ancak tüm bu klinik deneylerde, yağsız kas kütlesi kaybını ölçmek istiyorlarsa, fiziksel işlevi de göz önünde bulundurmaları gerekiyor.”
“Bulgularımız gerçekten ilginç, ancak bu klinik öncesi bir model,” diye ekliyor. “Bu verilere insanlarda da ihtiyacımız var.”
Sonuçlar Cell Metabolism dergisinde “Semaglutidin farelerde iskelet kası kütlesi ve kuvvet üretme kapasitesi üzerinde beklenmedik etkileri” başlığıyla yayımlandı.
Bu çalışma, Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (hibe numaraları DK107397 ve DK127979), Ulusal Genel Tıp Bilimleri Enstitüsü (hibe numarası GM144613), Ulusal Yaşlanma Enstitüsü (hibe numaraları AG074535, AG065993, AG076075 ve AG086328) ve Ulusal Kanser Enstitüsü (hibe numarası CA286584) dahil olmak üzere Ulusal Sağlık Enstitüleri ve ayrıca Japonya Bilim Teşvik Derneği Bursiyerleri için Hibe (hibe numarası 24KJ2039) tarafından desteklenmiştir. İçerik yalnızca yazarların sorumluluğundadır ve Ulusal Sağlık Enstitülerinin resmi görüşlerini temsil etmemektedir.
