İnsanlık 50 Yıl Sonra Ay Yörüngesinde: NASA Artemis II Görevi İçin Fırlatma Penceresi Belli Oldu
Yarım yüzyılı aşkın bir sürenin ardından insanlık, 1-6 Nisan tarihleri arasında planlanan fırlatma penceresiyle yeniden Ay’a doğru yola çıkmaya hazırlanıyor. Başlangıçta bu yılın Şubat ayında gerçekleştirilmesi planlanan görev, roketin helyum sisteminde tespit edilen sorunlar ve üst kademeye olan helyum akışındaki kesintiler nedeniyle kademeli olarak ertelenmişti. NASA‘nın Keşif Sistemleri Geliştirme Misyon Direktörlüğü geçici başkan yardımcısı Lori Glaze, hafta sonu düzenlediği basın toplantısında tüm operasyonların sorunsuz ilerlediğini belirterek, “Fırlatmaya çok, çok yaklaştık ve hazırız” açıklamasında bulundu.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Artemis II Görev Profili ve Nöro-Donanım Geçişi
Artemis II, NASA’nın 2017 yılında başlattığı ve nihai hedefi insanları Mars’a göndermek olan Artemis programının ikinci kritik aşamasıdır. 2022’nin sonlarında insansız olarak başarıyla gerçekleştirilen Artemis I uçuşunun ardından bu görev, insanların yeni Orion uzay aracıyla uçacağı ve 1972’deki Apollo 17’den bu yana bir mürettebatın Ay’a yaklaşacağı ilk sefer olma özelliğini taşıyor.
Manchester Üniversitesi araştırma görevlisi John Pernet-Fisher’ın da analiz ettiği gibi, astronotlar Dünya atmosferine geri dönerken saatte yaklaşık 25.000 mil (40.000 km/sa) hıza ulaşarak şimdiye kadar var olmuş en hızlı hareket eden insanlar unvanını alacaklar.
Bu teknolojik jenerasyon farkını aşağıdaki tabloda net bir şekilde görebiliriz:
| Karşılaştırma Kriteri | Apollo Dönemi (Örn: Apollo 8 / 17) | Artemis II Dönemi |
| Fırlatma Altyapısı | Saturn V Roketi | Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) Roketi |
| Uzay Aracı / Yaşam Desteği | Apollo Komuta Modülü (“tahliye tüpleri” ile tuvalet sistemi) | Orion Uzay Aracı ve Alman yapımı Avrupa Servis Modülü (ESM) |
| Atmosfere Dönüş Hızı | – | Yaklaşık 40.000 km/sa (25.000 mil/sa) |
| Görev Süresi | – | Fırlatmadan suya inişe kadar yaklaşık 10 gün |
Neden Yüzeye İniş Yapılmıyor? Stratejik ve Teknik Analiz
Artemis II, 1968 tarihli Apollo 8 görevine benzer şekilde astronotları Ay’a iniş yapmadan yörüngeye göndermektedir. Mürettebat Ay’ın yörüngesinde dönecek ve uzak tarafını dolaştıktan sonra Dünya’ya geri dönecektir.
Bu tercihin arkasındaki veriye dayalı teknik ve stratejik nedenler şunlardır:
- Tam Kapsamlı Sistem Testi: Görevin temel amacı; uzay aracının, roketin ve yaşam destek teknolojilerinin insanları derin uzaya taşıyacak kadar güvenilir olduğunu kanıtlamak ve iniş görevlerinde kullanılacak sistemlerin baştan sona tam bir testini yapmaktır.
- Yaşam Destek Ünitelerinin Kalibrasyonu: Astronotlar fırlatmanın hemen ardından havalandırma, su ve güvenlik ekipmanlarının yanı sıra derin uzay tuvalet sistemini ilk kez test edeceklerdir.
- Stratejik Güven İnşası: İnsanlı görevler ciddiyet sinyali vererek uluslararası ortaklara ve ticari şirketlere kendi planlarını NASA’nın zaman çizelgesiyle uyumlu hale getirme konusunda güven verir.
- Gelecek Derin Uzay Görevleri: SLS roketinin itiş gücü öylesine yüksektir ki; sistemin Mars’a ve hatta Jüpiter’e kadar uzanabilecek uzay yolculuklarına zemin hazırlayabileceği öne sürülmektedir.
Mürettebat ve Uluslararası Donanım İşbirliği
Gelecekteki Ay görevleri için çok önemli veriler sağlayacak olan bu görev, ciddi bir uluslararası işbirliğine dayanmaktadır. Eğer görev başarılı olursa, Ay Geçidi uzay istasyonu da dahil olmak üzere Ay’da ve çevresinde insan varlığını kurmayı amaçlayan Artemis III’ün önü açılacaktır.
- Mürettebat Dağılımı: Görevde üçü Amerikalı (Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch) ve biri Kanadalı (Jeremy Hansen) olmak üzere toplam dört astronot yer alacaktır.
- Küresel Konsorsiyum: Kanada’nın bu göreve katılımı, Artemis Anlaşmalarına imza atan 60’tan fazla ülkeyi kapsayan programın uluslararası niteliğini vurgulamaktadır.
- Avrupa Katkısı (ESM): Orion uzay aracı; elektrik, su, oksijen ve nitrojen sağlamanın yanı sıra aracı doğru rotada tutan hava, su ve itki gücü için Alman yapımı Avrupa Servis Modülü’ne (ESM) güvenmektedir.
Bu haber ilgini çekebilir.
