İnsanlar Yapay Zeka İçin Heyecan Değil Korku Yaşıyor
Pew Araştırma Merkezi‘nin 25 ülkeyi kapsayan araştırması, küresel çapta yetişkinlerin ortalama %34’ünün yapay zekanın (YZ) artan kullanımından “heyecandan ziyade endişeli” olduğunu ortaya koydu. Yüksek gelirli ülkelerde farkındalık yüksek olsa da, düzenleme konusunda Çin ve ABD yerine kendi hükümetlerine ve Avrupa Birliği’ne (AB) duyulan güven öne çıkıyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
WASHINGTON D.C. – Yapay zekanın (YZ) günlük hayattaki varlığı hızla artarken, küresel toplumun bu teknolojiye karşı temkinli yaklaştığı gözlemleniyor. Pew Araştırma Merkezi’nin 2025 baharında 25 ülkede gerçekleştirdiği geniş çaplı anket, YZ’nin algılanışında ciddi bir endişe ağırlığı olduğunu ve jeopolitik güven dengelerinin YZ düzenlemelerinde kilit rol oynadığını ortaya koydu.
Küresel Algı: Endişe Ağırlıkta
Ankete katılan yetişkinlerin ortalamasına bakıldığında:
- Endişe > Heyecan: Ortalama %34’ü YZ’nin artan kullanımından heyecandan ziyade endişeli.
- Dengeli Görüş: %42’si ise aynı derecede endişeli ve heyecanlı olduğunu belirtiyor.
- Farkındalık: Yetişkinlerin ortalama %34’ü YZ hakkında çok şey duymuş veya okumuş durumda.
Endişenin en yaygın olduğu ülkeler arasında ABD, İtalya, Avustralya, Brezilya ve Yunanistan bulunuyor; bu ülkelerde yetişkinlerin yaklaşık yarısı heyecandan ziyade endişeli. Buna karşılık, Güney Kore’de bu oran sadece %16’da kalıyor.
Gelir ve Farkındalık Korelasyonu:
Araştırma, bir ülkenin kişi başına düşen GSYİH’si (geliri) ile YZ farkındalığı arasında güçlü bir korelasyon olduğunu gösteriyor. Japonya, Almanya ve ABD gibi yüksek gelirli ülkelerdeki yetişkinlerin yaklaşık yarısı YZ hakkında çok şey duyduğunu belirtirken, Hindistan (%14) ve Kenya (%12) gibi daha az varlıklı ülkelerde farkındalık daha düşüktür.
YZ Düzenlemesinde Küresel Güven Endeksi
İnsanlara YZ’yi etkili bir şekilde düzenleme konusunda hangi kurumlara güvendikleri sorulduğunda, jeopolitik bir güven hiyerarşisi ortaya çıktı:
| Düzenleyici Kurum | Ortalama Güven Oranı (25 Ülke) | Güven Öncüleri | Güven Düşük Olanlar |
| Kendi Hükümeti | (Ortalama veri yok, ancak AB/ABD/Çin’den yüksek) | Hindistan (%89), Endonezya (%74), İsrail (%72) | Yunanistan (%22) |
| Avrupa Birliği (AB) | %53 | Almanya, Hollanda | Fransa, Yunanistan, İtalya, Polonya |
| ABD | %37 | İdeolojik olarak sağda yer alan Avrupalılar | Endonezya, Güney Afrika |
| Çin | %27 | Endonezya, Güney Afrika | (Genel olarak düşük) |
Temel Sonuç: Küresel olarak, insanlar YZ’yi düzenleme konusunda ABD veya Çin’e güvenmektense kendi ülkelerine ve AB’ye güvenme eğilimindedir.
ABD’de ise YZ düzenlemesi konusundaki güven, siyasi çizgilere göre ayrışıyor: Cumhuriyetçilerin ve bağımsızların çoğunluğu (%54) ABD’nin etkili bir düzenleme yapacağına inanırken, Demokratlar arasında bu oran %36’dır.
Demografik Farklılıklar: Yaş ve Cinsiyet Belirleyici
YZ algıları birçok demografik grupta büyük farklılıklar gösteriyor:
- Yaş Etkisi: Hemen hemen her ülkede genç yetişkinler (35 yaş altı), yaşlı akranlarına göre YZ konusunda daha bilinçli ve daha heveslidir. 50 yaş üzeri yetişkinler ise gençlere kıyasla heyecandan ziyade endişelidir.
- Cinsiyet Farkı: Ankete katılan ülkelerin yarısından fazlasında, erkeklerin YZ hakkında daha fazla şey duymuş olma olasılığı daha yüksekken; kadınların, YZ’nin artan kullanımından erkeklerden daha fazla endişe duyma olasılığı daha yüksektir.
- Eğitim: Daha eğitimli kişiler, daha az eğitimli kişilere kıyasla hem YZ hakkında daha fazla farkındalığa sahiptir hem de teknolojiye ilişkin daha az endişe duymaktadır.
Kaynaklar:
- Araştırma Kurumu: Pew Araştırma Merkezi (2025 Bahar Anketi).
- Araştırmacılar: Jacob Poushter, Moira Fagan, Manolo Corichi.
Bu haber ilgini çekebilir.
