Yapay zeka hayatımızı kolaylaştırma vaadiyle her geçen gün daha fazla alana girerken, eski tip dolandırıcılıklar da bu yeni teknolojiyi kendi lehlerine kullanmanın bir yolunu buldu. Las Vegaslı bir iş insanı olan Alex Rivlin, Avrupa tatili için bir müşteri hizmetleri numarasını ararken, Google’ın yeni ve iddialı “Yapay Zeka Genel Bakışları” (AI Overviews) özelliğinin kurbanı oldu ve kendini bir dolandırıcılık ağının içinde buldu.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Rivlin’in yaşadığı bu olay, yapay zeka destekli bilgi çağında hepimizin ne kadar savunmasız olabileceğini gösteren acı bir ders niteliğinde. Üstelik Rivlin, “Teknoloji konusunda oldukça ileri düzeydeyim ve buna kandım,” diyerek tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor.
Eski Taktikler, Yeni Kurbanlar: Yapay Zeka Nasıl Kandırılıyor?
Olay, Rivlin’in bir yolcu gemisi şirketi olan Royal Caribbean için servis rezervasyonu yapmak istemesiyle başladı. Google’da şirketin müşteri hizmetleri numarasını arattığında, arama sonuçlarının en tepesinde, yapay zeka tarafından oluşturulmuş bir özet kutusunda bir telefon numarası belirdi. Bu numarayı aradığında, son derece bilgili ve ikna edici bir temsilciyle konuştu, Venedik’teki servis ücretleri ve kalkış yerleri hakkında detaylı bilgi aldı ve sonunda 768 dolarlık ödemeyi kredi kartıyla yaptı.
Ancak ertesi gün kartından yapılan şüpheli harcamaları görünce gerçeği anladı: Aradığı numara sahteydi ve Google’ın yapay zekası, onu doğrudan bir dolandırıcıya yönlendirmişti.
Peki bu nasıl mümkün oldu? Uzmanlara göre yöntem şaşırtıcı derecede basit ve eski:
- Bilgi Kirliliği Yaratma: Dolandırıcılar, internetteki yorum siteleri, forumlar ve alakasız web sitelerine, kontrol ettikleri sahte bir telefon numarasının, büyük bir şirketin (Royal Caribbean, Disney, Carnival vb.) resmi müşteri hizmetleri hattı olduğuna dair yüzlerce sahte gönderi ve yorum bırakıyor.
- Algoritmayı Kandırma: Google’sın arama algoritması ve buna bağlı olarak çalışan yapay zeka, interneti tararken bu sahte numaranın birçok farklı kaynakta “doğru” olarak tekrarlandığını görüyor. Bu tekrarları birer “güvenilirlik sinyali” olarak algılayan sistem, sahte numarayı meşru kabul ediyor.
- Güven Tuzağı: AI Overviews özelliği, bu sahte bilgiyi alıp, “işte aradığınız cevap bu” dercesine, güvenilir bir formatta kullanıcının önüne koyuyor.
Tüketici arama davranışları uzmanı Mike Blumenthal, durumu “30 yıl önceki teknikleri kullanarak bu yeni cevap motorlarını manipüle etmek, kolay hedef vurmak gibi,” sözleriyle özetliyor.
768 Dolarlık Ders ve Şirketlerin Sorumluluğu
Bu olay tekil bir vaka değil. Aynı sahte numaranın, farklı aramalarda Disney ve Carnival gibi başka dev şirketlerin de müşteri hizmetleri numarası olarak hem Google’da hem de ChatGPT’de çıktığı tespit edildi.
Google, yaptığı açıklamada tespit edilen sahte numaralar için “harekete geçtiğini” ve “daha geniş kapsamlı iyileştirmeler üzerinde çalıştığını” belirtti. Ancak uzmanlar, asıl sorunun Google’ın yaklaşımında yattığını düşünüyor. Pazarlama firması Amsive’den Lily Ray gibi uzmanlar, Google’ın bu tür kritik bilgiler için internetin tamamını taramak yerine, kendi doğrulanmış işletme veri tabanlarını kullanması gerektiğini savunuyor. Ray, “Yapay Zeka Genel Bakışlarının iş telefonu numarası sorguları için görüntülenmesine izin vererek dolandırıcılar için yeni bir fırsat yaratıyorlar,” diyor.
Öne Çıkanlar ve Korunma Yolları
- Olay: Alex Rivlin adında bir kullanıcı, Google’ın AI Overviews özelliğinde gördüğü sahte bir müşteri hizmetleri numarası tarafından 768 dolar dolandırıldı.
- Yöntem: Dolandırıcılar, internete yaydıkları sahte bilgilerle Google’ın yapay zeka algoritmasını manipüle ederek kendi numaralarını meşru gibi gösteriyor.
- Uzman Görüşü: Google’ın AI Overviews özelliği, bu dolandırıcılıklara istemeden bir “resmiyet” ve “güvenilirlik” katmanı ekleyerek kullanıcıları daha savunmasız hale getiriyor.
- Çözüm Önerisi: Google, bu tür kritik bilgileri (telefon numarası, adres vb.) rastgele web sitelerinden değil, yalnızca kendi doğrulanmış veri tabanlarından çekmeli.
Peki Kendimizi Nasıl Koruyabiliriz?
- Şüpheci Olun: Arama motorları veya sohbet robotları tarafından sunulan telefon numaralarına asla %100 güvenmeyin.
- Resmi Kaynağa Gidin: Bir şirkete ulaşmanız gerekiyorsa, numarayı Google’da aratmak yerine doğrudan şirketin resmi web sitesinden, mobil uygulamasından veya size gönderdiği fatura/e-postadan bulun.
- Bağlantıları Kontrol Edin: Yapay zeka bir cevap sunuyorsa bile, o cevabı hangi web sitelerinden aldığını gösteren kaynak bağlantılarını inceleyin. Eğer kaynaklar güvenilir değilse, bilgiye itibar etmeyin.
Alex Rivlin’in hikayesi, yapay zeka çağında dijital okuryazarlığın ve sağlıklı bir şüpheciliğin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Unutmayın, en gelişmiş teknoloji bile eski hilelerle kandırılabiliyorsa, en dikkatli kullanıcı olmak bize düşüyor.
