Apple Inc., iPhone üretiminde kritik öneme sahip nadir toprak minerallerini Pentagon destekli ABD’li üretici MP Materials Corp.’tan satın almak üzere 500 milyon dolarlık dev bir anlaşma imzaladı. Bu ortaklık, dünyanın Çin’e olan kritik hammadde bağımlılığını azaltmayı ve ABD’nin yerel üretim kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
22 Temmuz 2025 — Küresel tedarik zincirlerinde yaşanan gerilimler ve nadir toprak elementleri üzerindeki jeopolitik mücadeleler devam ederken, teknoloji devi Apple stratejik bir hamleyle dikkatleri üzerine çekti. Şirket, Salı günü yaptığı açıklamada, ABD’li üretici MP Materials Corp.’tan nadir toprak mineralleri satın almak üzere 500 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladığını duyurdu. Bu anlaşma, Apple’ın önümüzdeki dört yıl içinde ABD’ye 500 milyar dolardan fazla yatırım yapma taahhüdünün bir parçası olarak görülüyor.
ABD’de Neodimyum Mıknatıs Üretim Hattı Kuruluyor
Anlaşma kapsamında, Apple ve MP Materials, Teksas’ta Apple ürünlerine özel neodimyum mıknatıs üretim hatlarına sahip bir fabrika inşa edecekler. Neodimyum mıknatıslar, tüketici teknolojisi, otomobiller, rüzgar türbinleri ve savaş uçakları gibi birçok ileri teknoloji ürünü için vazgeçilmez bir bileşen. Bu kritik bileşen konusunda dünyanın Çin’e olan yüksek bağımlılığı, son yıllarda ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşında önemli bir gerilim noktası haline gelmişti.
MP Materials hisseleri, anlaşmanın duyurulmasıyla New York’ta %18’e varan artışla Nisan 2022’den bu yana en yüksek günlük fiyata ulaşırken, Apple’ın hisseleri de %1 artış kaydetti.
Tedarik Zinciri Dayanıklılığı ve Yerel Üretim
Apple CEO’su Tim Cook, yaptığı açıklamada, “Nadir toprak elementleri ileri teknoloji üretmek için olmazsa olmazdır ve bu ortaklık, ABD’de bu hayati elementlerin tedarikini güçlendirmeye yardımcı olacaktır,” dedi. Artan üretimin düzinelerce yeni üretim ve Ar-Ge işini destekleyeceği belirtildi. Ayrıca, iki şirket Kaliforniya, Mountain Pass’ta bir nadir toprak geri dönüşüm hattı kurmak ve mıknatıs performansını artırmak için yeni mıknatıs malzemeleri ile yenilikçi işleme teknolojileri geliştirmek üzere birlikte çalışacak. Bu tesis, MP Materials’ın geri dönüştürülmüş nadir toprak hammaddelerini alıp Apple ürünlerinde kullanmasına olanak tanıyacak.
MP Materials CEO’su James Litinsky ise Salı günü yaptığı ayrı bir açıklamada, “Bu iş birliği dikey entegrasyonumuzu derinleştiriyor, tedarik zinciri dayanıklılığımızı güçlendiriyor ve Amerika’nın endüstriyel kapasitesini kritik bir anda güçlendiriyor,” ifadelerini kullandı. Las Vegas merkezli firmanın açıklamasına göre, Teksas’ın Fort Worth kentindeki MP Materials tesisinden mıknatıs sevkiyatlarının 2027’de başlaması ve yüz milyonlarca Apple cihazını destekleyecek şekilde artırılması bekleniyor.
Çin Bağımlılığı ve Jeopolitik Gerilimler
Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki kısıtlamaları, daha önce Ford Motor Co. ve Suzuki Motor Corp. gibi şirketlerin üretimi kısmen durdurmasına neden olmuştu. Elon Musk da kıtlıkların robotik işine zarar verdiğini belirtmişti. Bu durum, hükümetleri Çin dışındaki az sayıdaki tedarikçiyi güvence altına almak için harekete geçirdi.
Son haftalarda, ABD ve Çin’in Cenevre ve Londra’da yapılan ticaret görüşmelerinde verdikleri sözleri tutmaya başladıklarına dair işaretler ortaya çıktı. Çin, nadir toprak elementleri sevkiyatlarına yeniden başlamayı kabul etti ve ihracat Haziran ayında arttı. Trump yönetimi ise Nvidia Corp. ve Advanced Micro Devices Inc.’den bazı yarı iletkenler de dahil olmak üzere Çin’e teknoloji ihracatına getirilen bazı kısıtlamaları kaldırdı.
Yine de, Çin’in nadir toprak elementlerini bir “silah” olarak kullanmasına karşı şimdiye kadarki en büyük hamlesini gerçekleştiren Pentagon, askeri ve diğer uygulamalar için kritik öneme sahip mıknatısların tedarikini sağlamak amacıyla geçen hafta MP’de 400 milyon dolarlık hisse satın aldı. Bu anlaşma, büyük bir yeni tesisin finansmanı için JPMorgan Chase & Co. ve Goldman Sachs Group Inc.’den sağlanan 1 milyar dolarlık finansmanla gerçekleşti.
İhracatın durması fiyatları yükseltip kıtlık korkularını tetiklerken, uzun vadede MP Materials ve Avustralyalı Lynas Rare Earths Ltd. gibi batılı üreticiler zayıf fiyatlar ve aşırı arz nedeniyle kâr elde etmekte zorlandılar. Apple’ın bu stratejik yatırımı, küresel tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve kritik hammaddelerdeki dışa bağımlılığın azaltılması çabalarında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
