İklim kriziyle ilgili en korkutucu senaryolardan biri gerçeğe dönüşüyor olabilir. Prestijli bilim dergisi Nature‘da yayımlanan yeni bir araştırma, Antartika’daki buz kaybının artık “durdurulamaz” bir seviyeye ulaşmış olabileceğini ortaya koydu. Avustralyalı ve uluslararası bilim insanlarından oluşan ekip, Antartika’nın küresel bir “eşik noktası” oluşturduğunu ve bu noktadan sonra iklim değişikliğinin etkilerinin geri döndürülemez hale geleceğini belgeliyor.
Eğer haberleri PodCast formatında dinlemek isterseniz;
Çalışmanın baş yazarı ve Avustralya Ulusal Üniversitesi‘nde profesör olan Nerile Abram, Agence France-Presse’e verdiği demeçte durumun ciddiyetini şu sözlerle özetledi: “Antartika; buzları, okyanusları ve ekosistemleri genelinde endişe verici derecede hızlı değişim belirtileri gösteriyor. Bu ani değişimlerin bazılarını durdurmak artık çok zor olacak.”
Veriler Alarm Veriyor: Geri Çekilme 120 Kilometreyi Buldu
Araştırma ekibi, buz çekirdeği örnekleri ve on yıllara yayılan uydu gözlemlerini birleştirerek Antarktika deniz buzunda tarihi bir “rejim değişimi” yaşandığını tespit etti. Verilere göre, deniz buzu 2014 yılından bu yana kıtanın kıyı şeridinden ortalama yaklaşık 120 kilometre geri çekildi. Bu, geçmiş yüzyıllarda benzeri görülmemiş bir erime hızı anlamına geliyor.
Bu erimenin en tehlikeli yanı, kendi kendini besleyen ölümcül bir döngü yaratması:
- Parlak beyaz buz tabakaları güneş ışığını uzaya geri yansıtır.
- Buzlar eridikçe, yerini daha koyu renkli okyanus suyu alır.
- Koyu renkli okyanus, güneş ışığını yansıtmak yerine emer ve daha fazla ısınır.
- Daha sıcak okyanus suyu, kalan buzların daha da hızlı erimesine neden olur.
Profesör Abram, bu kısır döngüyü “Antarktika deniz buzunu kaybetmeye başladığımızda, bu kendi kendini sürdüren süreci başlatmış oluruz. İklimi dengelesek bile, önümüzdeki yüzyıllarda Antarktika deniz buzunu kaybetmeye devam edeceğiz” diyerek açıklıyor.
“Kıyamet Buzulu” ve Küresel Okyanus Akıntıları Tehlikede
Antarktika’daki bu ısınma, tek başına erimesi halinde küresel deniz seviyesini 60 cm’den fazla yükseltme potansiyeline sahip olan Thwaites ya da halk arasındaki adıyla “Kıyamet Buzulu” için de büyük bir tehdit oluşturuyor. Uluslararası Thwaites Buzul İşbirliği, son keşifler ışığında bu devasa buzulun 200 yıl içinde tamamen çökebileceğini öngörüyor.
Dahası, eriyen tatlı suyun okyanusa karışması, gezegenin ısı ve besin dağıtım sistemi olan Antarktika Devir Daimi Dolaşımı‘nı da çöküşe sürükleyebilir. Daha önceki bir çalışma, emisyonlar durdurulmazsa bu hayati okyanus akıntısının hızının 2050 yılına kadar yarıdan fazla azalabileceğini tahmin etmişti.
Makalenin yazarları, hasarı sınırlamak için küresel ısınmayı 1,5 santigrat derece hedefinin altında tutma çabalarının devam etmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak en karamsar sonuçları şu cümleyle ortaya koyuyorlar: “Batı Antarktika Buz Tabakası’ndaki durdurulamaz buz kaybının eşiği, en iyi emisyon azaltma senaryolarında bile aşılabilir ve potansiyel olarak küresel bir devrilme dalgası başlatabilir.”
Öne Çıkanlar:
- Kritik Eşik Aşıldı: Nature dergisindeki yeni araştırmaya göre, Antarktika’daki buz kaybı geri döndürülemez bir noktaya ulaşmış olabilir.
- 120 Km Geri Çekilme: Deniz buzu, 2014’ten bu yana kıyı şeridinden ortalama 120 km geri çekildi.
- Ölümcül Döngü: Eriyen buzlar, okyanusun daha fazla ısınmasına yol açarak erimeyi hızlandıran bir geri besleme döngüsü yaratıyor.
- Kıyamet Buzulu Riski: “Kıyamet Buzulu” olarak bilinen Thwaites, 200 yıl içinde çökebilir ve tek başına deniz seviyesini 60 cm yükseltebilir.
- Okyanus Akıntıları Tehlikede: Erime, gezegenin iklimini düzenleyen küresel okyanus akıntı sistemini yavaşlatarak çökertebilir.
- 1.5 Derece Hedefi Yetersiz Kalabilir: Rapora göre, 1.5 derece hedefi tutturulsa bile Antarktika’daki erimeyi durdurmak için çok geç olabilir.
