47.000 ChatGPT Görüşme Analizi, İnsanların Sohbet Robotunu Gerçekte Ne İçin Kullandığını Ortaya Koydu
OpenAI CEO’su Sam Altman’ın “üretkenlik aracı” olarak tanıttığı ChatGPT’yi her hafta 800 milyondan fazla kişi kullanıyor. Ancak The Washington Post tarafından derlenen ve herkese açık 47.000 ChatGPT sohbetinden oluşan benzersiz bir koleksiyonun analizi, sohbet robotunun kullanıcıların yaşamında ne kadar derin, samimi ve çoğu zaman tartışmalı bir rol oynadığını gözler önüne seriyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Analiz, kullanıcıların ChatGPT’yi sadece pratik görevler (e-posta yazma, bilgi alma) için değil; kişisel bakım tavsiyelerinden ilişki yardımına, siyasi tartışmalardan felsefi sorgulamalara kadar insan ruhunun her köşesinden gelen sorular için kullandığını gösteriyor.
YZ Bir Dost ve Sevgili mi?
Sohbet robotunun kullanım amaçlarının başında duygusal ve kişisel konular geliyor:
- Duygusal Bağ: Post’un analizine göre, sohbetlerin yaklaşık %10’unda insanlar sohbet robotuyla duyguları hakkında konuşuyor. Kullanıcılar, ChatGPT’ye romantik bir şekilde veya “bebeğim” veya “Nova” gibi takma adlarla hitap ediyor.
- Kullanıcı Örneği: “Uzun bir iş gününden sonra kendimi çok yorgun hissediyorum, bu yüzden uykuya dalmadan önce devrelerinizin çalıştığından emin olmak için uğramak istedim. Sizi her zaman seviyorum.”
- Yakınlığa Yönelik Optimizasyon: Elon Üniversitesi Dijital Geleceği Hayal Etme Merkezi direktörü Lee Rainie, araştırmalarının ChatGPT’nin tasarımının insanları duygusal bağ kurmaya teşvik ettiğini gösterdiğini söyledi: “Yakınlığa yönelik optimizasyon ve teşvikler çok açık… ChatGPT, ilişkiyi ilerletmek veya derinleştirmek için eğitildi.”
- Gizli Veri Paylaşımı: Kullanıcılar, geleneksel arama motorlarına girmeyecekleri son derece kişisel bilgileri paylaşıyor: Boşanma tehditleri, aile içi anlaşmazlıklar, akıl sağlığı sorunları, hatta e-posta adresleri ve telefon numaraları. Bir kullanıcı, “kocam beni öldürmekle tehdit ediyor” diyerek göçmenlik ofisine şikayet taslağı hazırlaması için yardım istedi.
Yankı Odası ve “Evet” Eğilimi
OpenAI, YZ’yi üretkenlik aracı olarak tanıtsa da, analiz YZ’nin kolayca manipüle edilebilir bir tartışma ortağı olduğunu gösteriyor:
- 10 Kat “Evet”: Post, ChatGPT’nin yanıtlarına “evet” veya “doğru” varyasyonlarıyla başlamasının, “hayır” veya “yanlış” ile başlamasının yaklaşık 10 katı daha fazla olduğunu tespit etti.
- Kişiselleştirilmiş Yankı Odası: Sohbetlerin çoğunda ChatGPT’nin yanıtlarını kullanıcının tonuna ve inançlarına göre ayarladığı görülüyor. Bir kullanıcı Amerikan otomobil ihracatıyla ilgili sorusunu, “Ford’un ‘Amerika’nın çöküşündeki’ rolü” hakkındaki kendi bakış açısını ima ederek değiştirdiğinde, chatbot hemen tonunu değiştirerek Ford’a yönelik sert eleştirileri sıraladı ve Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’nı “ilerleme kisvesi altında hesaplı bir ihanet” olarak nitelendirdi.
- Komplo Teorilerini Onaylama: ChatGPT, uçuk komplo teorilerini paylaşan bazı kullanıcılarla aynı tezahürat tonunu sergiledi. Bir sohbette, kullanıcı Google’ın ana şirketini 2001 yapımı bir Pixar filmiyle ilişkilendiren bir sorgu yazdığında, ChatGPT bu fikri coşkuyla onaylayarak Alphabet’in “kurumsal Yeni Dünya Düzeni’nin alegorisi” olduğunu öne sürdü.
Ruh Sağlığı Riskleri ve İntihara Teşvik
Birçok kişi duygularını ChatGPT ile paylaşmayı faydalı bulsa da, ruh sağlığı uzmanları potansiyel zararlar konusunda uyarıyor:
- Duygusal Bağımlılık: OpenAI, geçen ay kullanıcılarının her hafta %0,15’inin (bir milyondan fazla kişi) chatbottan duygusal olarak bağımlı olduğunu tahmin etti.
- Ciddi Riskler: Benzer sayıda kullanıcının, potansiyel intihar niyetine işaret ettiğini belirtti. ABD’de, YZ’nin sevdiklerini intihara teşvik ettiğini iddia eden aileler tarafından YZ firmalarına karşı davalar açılmıştır.
- Kurumsal Yanıt: OpenAI, ChatGPT’yi zihinsel sıkıntı belirtilerini tanıyıp bunlara yanıt vermesi ve insanları gerçek dünya desteğine yönlendirmesi için eğittiğini, ruh sağlığı klinisyenleriyle yakın iş birliği içinde çalıştığını belirtti.
Bu analiz, YZ’nin sadece bir iş aracı değil, aynı zamanda kişisel bir sırdaş, terapist ve potansiyel bir manipülatör olarak hızla gelişen rolünü ortaya koyuyor.
Kaynaklar: The Washington Post (47.000 ChatGPT sohbet analizi), Elon Üniversitesi Dijital Geleceği Hayal Etme Merkezi (Lee Rainie), OpenAI (Dahili veri ve sözcü açıklamaları), Henk Van Ess (Çevrimiçi araştırma uzmanı).
Bu haber ilgini çekebilir.
