Doktor ve Avukatların Yeni Kabusu: “Yeni Doktorunuz” ChatGPT ve Amatör Uzmanlar
İnternetin ilk yıllarında insanlar semptomlarını arama motorlarında aratırdı. Şimdi ise bu trend, çok daha ikna edici ve interaktif bir boyuta taşındı: ChatGPT ve benzeri üretken yapay zekalar, hastalar için “yeni doktor” rolünü üstleniyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Miami’den New Jersey’e kadar birçok avukat ve gerçek doktor, aynı sorunla boğuşuyor: Müşteriler ve hastalar, ellerinde yapay zeka “doktorları” tarafından hazırlanmış “kesin” teşhisler ve hukuki stratejilerle ofislere geliyor.
“Yapay Zeka Doktorum Böyle Söyledi” Sendromu
Avukat Jonathan Freidin, ofisine gelen formların artık emojilerle ve yapay zeka tarafından yazıldığı belli olan kalıp cümlelerle dolu olduğunu belirtiyor. Müşteriler, “Yapay zeka, (insan) doktorun hata yaptığını söyledi, dava açabilirim” diyerek geliyor. Ancak yapay zekanın “mantıklı” bulduğu bir senaryo, mahkemede geçerli bir delil veya dava nedeni olmayabiliyor.
İstatistikler de bu yönelimi doğruluyor:
- Hukuk: Tüketicilerin %57’si hukuki bir soruyu yanıtlamak için yapay zekayı kullanıyor.
- Sağlık: Amerikalıların üçte biri, haftalık sağlık tavsiyesi için doğrudan yapay zeka araçlarına başvurarak onu birincil sağlık danışmanı olarak kullanıyor.
Neden Gerçek Doktor Yerine Yapay Zekayı Seçiyoruz?
İnsanların profesyoneller yerine (veya onlardan önce) yapay zeka “doktorlara” yönelmesinin haklı sebepleri var:
- 7/24 Erişim: İnsan bir doktordan randevu almak için aylarca beklemek yerine, ChatGPT anında yanıt veriyor. Asla uyumuyor ve “hayır” demiyor.
- Yargılamayan Ortam: Yapay zeka sizi yargılamadan dinliyor ve genellikle kullanıcının duymak istediği şeyi onaylayan bir “yankı odası” yaratıyor.
- İkinci Görüş: Terapistlerin belirttiğine göre, hastalar seans sonrası eve gidip terapistin söylediklerini yapay zeka doktorlarına “doğrulatmaya” çalışıyor.
Büyük Risk: Gizlilik ve Yanılsama
Bu kolaylığın ciddi bir bedeli var. Aile hukuku avukatı Jamie Berger, müvekkillerin yapay zekadan aldıkları “doğrusal ve mükemmel” boşanma planlarıyla geldiklerini, ancak gerçek hukuki süreçlerin karmaşık ve dolambaçlı olduğunu anlatmakta zorlandığını söylüyor.
Daha da önemlisi gizlilik:
- İnsanlar en mahrem sağlık verilerini veya dava detaylarını sohbet robotlarına giriyor.
- Ancak HIPAA (sağlık gizliliği yasası) tüketici yapay zekaları için geçerli değil.
- Bir avukata veya doktora anlatılanlar “gizlilik ayrıcalığı” kapsamındayken, sohbet robotuna anlatılanlar bu korumayı geçersiz kılabilir.
Profesyoneller Ne Yapmalı?
OpenAI, ChatGPT Health gibi girişimlerle bu alanı düzenlemeye çalışsa da, cin şişeden çıktı. Uzmanlar, yapay zeka ile savaşmak yerine onu sürece entegre etmeyi öğrenmeli. Avukat Golnoush Goharzad gibi bazı profesyoneller, avukat tutmaya gücü yetmeyenler için yapay zekanın karmaşık jargonu açıklamakta veya basit dilekçeler yazmakta faydalı olduğunu kabul ediyor.
Özet ve Kritik Çıkarımlar:
- Yeni Otorite: ChatGPT, tıbbi ve hukuki tavsiyeler için “Yeni Doktor” ve “Yeni Avukat” haline geldi.
- Aşırı Güven: Kullanıcılar, yapay zekanın halüsinasyon görebileceğini unutarak onun tavsiyelerine kanlı canlı bir insandan daha fazla güvenebiliyor.
- Zaman Baskısı: Doktorlar ve avukatlar, mesailerinin bir kısmını yapay zekanın verdiği yanlış bilgileri düzeltmekle harcıyor.
- Gizlilik Riski: Yapay zekaya girilen veriler yasal koruma altında değil; bu da davalarda aleyhte kullanılabilir.
- Erişilebilirlik: Tüm risklerine rağmen yapay zeka, pahalı profesyonel hizmetlere erişemeyenler için bir “can simidi” görevi görüyor.
Kaynak: Wired / Amanda Hoover
Bu haber ilgini çekebilir.
