Veri Merkezi Yatırımı Balonu Şişiyor Yapay Zekâ Ekonomisi 90’ların Telekom Krizini Tekrarlar mı
Yapay zekâ (YZ) dünyası, tarihin en büyük sermaye harcamalarından birine tanıklık ediyor. McKinsey’nin tahminlerine göre, önümüzdeki beş yıl içinde üretken YZ altyapısına yapılacak küresel yatırım 5,2 trilyon doları bulabilir. OpenAI, Nvidia ve Oracle gibi teknoloji devlerinin peş peşe duyurduğu devasa veri merkezi anlaşmaları, bu çılgınlığın doruk noktasına ulaştığını gösteriyor. Ancak, gelir getiren talep henüz bu yatırımların hızına yetişemiyor. Danışmanlık şirketi McKinsey‘den Pankaj Sachdeva, arz ve talep arasında yıllarca sürebilecek bir “dalgalanma” dönemi öngörürken, bu durum bazı uzmanlara 1990’ların sonundaki telekomünikasyon balonunu hatırlatıyor.
Haberi PodCast olarak dinlemek isterseniz;
Yatırım Patlamasının Üç Belirsizliği
Bu altyapı patlaması, üç yeni faktörle birlikte belirsizliği artırıyor:
- Coğrafi Dağılım: Yeni YZ veri merkezleri, geleneksel teknoloji merkezleri yerine, bol enerji kaynaklarına sahip ücra bölgelerde kuruluyor. Bu durum, elektrik sorununu çözse de, gayrimenkul yatırımcıları için riskler taşıyor. Hızla gelişen teknoloji (örneğin Nvidia’nın sürekli daha verimli hale gelen çipleri), bu merkezlerin hızla modasının geçmesine neden olabilir.
- Finansman Kaynakları: Daha önce gayrimenkul yatırım ortaklıkları (GYO) aracılığıyla hisse senedi yatırımcılarından gelen sermaye, artık özel kredi şirketleri ve egemen varlık fonlarına kayıyor. Bu, riski borsa piyasalarından borç piyasalarına taşıyor ve olası temerrüt durumunda bankacılık sistemini daha doğrudan hedef haline getiriyor.
- Düşük Kredi Notları: Amazon ve Google gibi nakit zengini şirketlerin yanı sıra, OpenAI ve “neocloud” şirketleri gibi yeni oyuncuların sektöre girmesi, piyasayı büyütürken genel kredi kalitesini düşürüyor. Bu firmaların uzun vadede piyasada kalıp kalmayacağı bilinmediğinden, enerji tedarikçileri de uzun vadeli sözleşmeler imzalama konusunda çekimser kalıyor.
90’ların Telekom Balonuyla Paralellikler
Minnesota Üniversitesi’nden
Andrew Odlyzko gibi uzmanlar, bu durumu 1990’ların sonundaki yatırım çılgınlığına benzetiyor. Nortel’in telekom balonunda ekipman alıcılarıyla yaptığı tedarikçi finansmanı anlaşmalarına benzer şekilde, Nvidia’nın OpenAI’ye
100 milyar dolarlık potansiyel yatırım yapması gibi dev anlaşmalar, uzmanların endişelerini artırıyor. Ancak, diğer analistler bu duruma karşı çıkıyor.
Nick Del Deo, 90’lardaki kabloların müşterisiz döşendiğini, oysa günümüzde veri merkezlerinin yalnızca sözleşmeler imzalandığında inşa edildiğini belirterek bir farka işaret ediyor.
Geleceğin En Büyük Belirsizliği
Peki bu yatırım patlaması nereye varacak? OpenAI’nin patronu
Sam Altman gibi destekçiler, üretken YZ’nin uzun vadeli ekonomik potansiyeli göz önüne alındığında, yetersiz yatırım yapmanın risklerinin aşırı yatırımın risklerinden daha ciddi olduğunu savunuyor. Ancak en büyük belirsizlik, üretken YZ sohbet robotları ve uygulamalarına olan talebin, bu altyapıyı inşa edenlerin beklentilerini ne zaman karşılayacağı sorusunda yatıyor. İşte bu, teknoloji dünyasının şu anki en büyük muamması.
Bu haber ilgini çekebilir.
